Wilgotna mgła spowijająca korony drzew, tysiące gatunków ukrytych w zielonej gęstwinie i szutrowe ścieżki prowadzące w chmury – tak wyglądają kostarykańskie cloud forests. Ten poradnik podpowiada, jak zaplanować wyprawę i co zobaczyć bez pomijania kwestii ochrony przyrody.
Dlaczego lasy mgliste są wyjątkowe?
Tylko 1 % wszystkich lasów świata tworzy ekosystemy mglistych lasów, a jednocześnie skupiają one 2,5 % globalnej bioróżnorodności. Stałe zachmurzenie, wysokie opady i średnia temperatura 16 °C sprzyjają epifitom – bromeliom, storczykom i mchom, które pokrywają pnie niczym zielony koc. Naukowcy z Monteverde Cloud Forest Reserve opisali tu ponad 425 gatunków ptaków, 120 gatunków ssaków i około 60 gatunków płazów. Oznacza to, że na zaledwie 105 km² rezerwatu żyje liczba gatunków porównywalna z całą Europą Środkową.
Gdzie w Kostaryce szukać mglistych lasów?
Sieć dróg przecinających centralne pasmo Cordillera de Tilarán dociera w kilka kluczowych miejsc. Najpopularniejsze pozostaje Monteverde, które rocznie odwiedza ponad 250 000 turystów. Sąsiednia Santa Elena przyciąga spokojniejszą atmosferą, Bosque Eterno de los Niños zachwyca projektami edukacyjnymi, a Półwysep Osa kusi dzikością Parku Narodowego Corcovado. Jeśli podróżnik wpisze w wyszukiwarkę primitivo, znajdzie raczej odnośnik do winogron z Apulii niż do lasów Kostaryki. Tak samo różni się charakter każdego z poniższych rezerwatów:
- Monteverde Cloud Forest Reserve – gęsta sieć szlaków, punkt 100 % Chance of Rain.
- Santa Elena Reserve – mniejsza frekwencja, widok na wulkan Arenal przy klarownej pogodzie.
- Bosque Eterno de los Niños – największy rezerwat prywatny w Ameryce Środkowej, 23 000 ha.
- Parque Nacional Corcovado – 3 % bioróżnorodności świata na 410 km², dostęp łodzią z Drake Bay.
Kiedy i jak planować wyjazd?
Szczyt sezonu przypada od grudnia do marca, ponieważ opady spadają poniżej 150 mm miesięcznie. W porze deszczowej, trwającej od maja do listopada, intensywne burze występują głównie po południu. Wilgotność przekracza 90 %, więc kurtka przeciwdeszczowa staje się podstawowym elementem bagażu.
Koszty i bilety
Wejście do Monteverde kosztuje 25 USD, Santa Elena 16 USD, a Corcovado 15 USD dziennie. Popularny zip-line, najdłuższy w Ameryce Środkowej, wyceniono na 52 USD, co odpowiada 210 PLN. Transport autobusem San José – Santa Elena zajmuje 4,5 h i kosztuje 8 USD. Drogi szutrowe wymagają pojazdu 4×4, gdy warstwa błota przekracza 15 cm.
Co robić na miejscu?
Mglisty las oferuje znacznie więcej niż spacer po kładkach. Krótkie, konkretne aktywności zwiększają szansę na spotkanie dzikiej fauny i uniknięcie tłumów:
- Nocne safari z przewodnikiem – obserwacja leniwców, lorisów i owadów fluorescencyjnych.
- Canopy tour – zjazdy po linach nad koronami drzew na wysokości 50 m.
- Birdwatching o świcie – okres lęgowy quetzala w marcu.
- Sky Walk – system wiszących mostów o łącznej długości 770 m.
Średnia temperatura spada do 13 °C jeszcze przed wschodem słońca, co zwiększa aktywność ptaków i ssaków.
Ochrona i ekoturystyka
Rezerwaty wprowadzają dzienny limit odwiedzających: Monteverde 450 osób, Corcovado 300 osób. Fundusz opłat wstępu finansuje badania populacji żab, których liczebność spadła tu o 40 % od 1989 r. Lokalne inicjatywy, takie jak program Reforest the Cloud (100 000 sadzonek rocznie), współpracują z właścicielami farm kawowych, aby ograniczyć spływ pestycydów do dolin. Każdy turista generuje średnio 4 kg CO₂ w transporcie lokalnym, a offset odbywa się poprzez posadzenie jednego drzewa na każde 5 kg emisji.Ekoturystyczny styl podróżowania zakłada noclegi w ecolodge’ach, gdzie zużycie wody nie przekracza 80 l na osobę dziennie, a energię w 100 % dostarcza hydro- i fotowoltaika. Dzięki temu mglisty las pozostaje nienaruszonym laboratorium przyrody, a podróżnik zyskuje pewność, że jego obecność nie wpływa negatywnie na 1 % najrzadszego ekosystemu na Ziemi.
